KRASOVÉ HUDEBNÍ LÉTO s J. Svěceným pokračuje 3. 8. 2021 v areálu u Javoříčka Více
Jeskyně ČR otevřeny! S respirátory, dle hygienických podmínek Více
Agentura ochrany přírody a krajiny České repubtrky www.nature.cz
Česká informační agentura životního prostředí (CENIA) www.cenia.cz
Česká geologická služba www.geology.cz
Česká inspekce životního prostředí www.cizp.cz
Český hydrometeorologický ústav portal.chmi.cz
Správa jeskyní České repubtrky www.jeskynecr.cz
Správa Krkonošského národního parku www.krnap.cz
Správa Národního parku a chráněné krajinné oblasti Šumava www.npsumava.cz
Správa Národního parku České Švýcarsko www.npcs.cz
Správa Národního parku Podyjí www.nppodyji.cz
Státní fond životního prostředí České repubtrky www.sfzp.cz
Výzkumný ústav vodohospodářský T. G. Masaryka www.vuv.cz
Výzkumný ústav Silva Taroucy pro krajinu a okrasné zahradnictví, v.v.i. www.vukoz.cz

O nas

Kras Morawski jest największym i najważniejszym przyrodniczo obszarem krasowym w Republice Czeskiej. Położony na północ od Brna, jest częścią Wyżyny Drahanskiej. Budują go wapienie dewońskie występujące na powierzchni 94 km2, w pasie o szerokość od 3 do 5 km i długości 25 km. Pod względem hydrologicznym dzieli się na trzy części: północną – odwadnianą przez system Punkvy, środkową – przez systemy potoków Krztinskiego i Jedowickigo, oraz część południową – przez system Rzeczki. Skala powierzchniowych i podziemnych zjawisk krasowych Morawskiego Krasu jest bardzo zróżnicowana. Od czasu, gdy w dawnych epokach geologicznych morze opuściło tą okolicę, głównym czynnikiem formującym krajobraz były płynące wody. Ich oddziaływanie na wapienne podłoże można dostrzec nie tylko na powierzchni (leje krasowe, uwały i polia z wywierzyskami i ponorami, kotliny i przepaście), ale również głęboko pod powierzchnią ziemi, tam, gdzie wody podziemne wciąż kształtują systemy jaskiniowe. Speleolodzy, penetrując i odkrywając jaskinie pokonali już dziesiątki kilometrów korytarzy i sal. Mimo to do odkrycia pozostało jeszcze wiele tajemnic skrytych pod powierzchnią ziemi w Krasie Morawskim. Zewidencjonowano tu ponad 1100 jaskiń, włącznie z dwoma największymi podziemnymi systemami krasowymi w Republice Czeskiej.

Pięć odkrytych w północnej części Morawskiego Krasu jaskiń udostępniono dla zwiedzających i od dawna pełnią rolę atrakcji turystycznych. Są to: Jaskinie Sloupsko – Šošůvskie, Punkevne, Kateřinska, Vypustek oraz Balcarka. Jaskinie Punkevne, odkryte przez prof. dr Absalona zyskały sobie największą sławę, dzięki połączeniu z dnem przepaści krasowej Macocha oraz dzięki przepływającej przez nie podziemnej rzece Punkvie. Nie umniejsza to jednak znaczenia pozostałych jaskiń. Być może nie wszystkim wydają się one tak atrakcyjne, jednak z przyrodniczego punktu widzenia ich wartość jest ogromna. W regionie znajduje się szereg paleontologicznych i archeologicznych stanowisk, które szeroko dokumentują historie rozwoju świata zwierzęcego i człowieka od czasów prehistorycznych. Morawski Kras ma bogatą historię i jest również kolebką czeskiej speleologii.Malownicze krajobrazy, wcześniej nazywane „ Morawską Szwajcarią”, są oplecione siecią dobrze oznaczonych tras turystycznych, ścieżek dydaktycznych i rowerowych.

Ze względu na bardzo duże zainteresowanie turystów, zarówno samymi jaskiniami jak i całym obszarem krasowym, wprowadzono w życie ustawę, której celem była ochrona całości tego kompleksu krajobrazowego. Na jej mocy, w 1956 roku, cały teren został objęty ochroną jako Obszar Chronionego Krajobrazu (Chráněná krajinná oblast – ChKO). W ten sposób jaskinie uznane zostały za część bogactwa kulturowego i przyrodniczego całego państwa, bogactwa, które należy chronić zarówno dla współczesnych, jak i dla potomności.

OCHRONA, BADANIA, WYKORZYSTANIE JASKIŃ

W 1956 roku Morawski Kras ogłoszono Chronionym Parkiem Krajobrazowym. Jaskinie Punkvy wraz z Przepaścią Macochy i okolicznymi żlebami krasowymi tworzą centrum Narodowego Rezerwatu Przyrody Wywierzyska Punkvy. Wszystkie podziemne i powierzchniowe zjawiska krasowe oraz inne elementy przyrody ożywionej i nieożywionej są pod ścisłą ochroną na podstawie ustawy nr 114/92 Dz.U., o ochronie przyrody i krajobrazów. Od 1991 roku wszystkie jaskinie w Republice Czeskiej dostępne dla zwiedzających (ogółem 14) podlegają administracji i bezpośredniej opiece specjalistycznej państwowej organizacji ochrony przyrody. Jaskinie Punkvy oraz ścieżki edukacyjne w ich okolicy prezentują zwiedzającym przyrodę, jej rozwój i rządzące nią prawa. Jaskinie służą zarówno zwiedzającym, jak i ekspedycjom specjalistów. Udostępniane są zgodnie ze ścisłymi zaleceniami określającymi możliwości ich eksploatacji, które ograniczają liczbę zwiedzających i częstotliwość ich zwiedzania. W Przedniej Sali oraz na dnie Macochy okazyjnie odbywają się także koncerty muzyczne. W całym systemie jaskiń prowadzone są badania speleologiczne, mikroklimatyczne, hydrochemiczne, geologiczne oraz inne, dokumentujące i uzupełniające wiedzę o naturalnych procesach zachodzących w środowisku oraz o wpływie człowieka na ekosystem krasowy. Badania te umożliwiają stałe doskonalenie metod fachowej opieki, ochrony i eksploatacji tego wyjątkowego pomnika przyrody. Zdumiewających wyników dostarczają zwłaszcza obserwacje nad dynamiką zjawisk mikroklimatycznych w rozległych przestrzeniach podziemi jaskiniowych, jak również podwodne badania głębin jeziorek w Przepaści Macochy, do których dna nie dotarto do tej pory.